Amanda Jansen

is op zoek naar een baan. Kan me voorstellen dat dat deze tijd best pittig is. Dan moet je er wel uitspringen. Niet alleen qua stijl van brief maar ook qua inhoud. Na haar sollicitatiebrief, werd ze gevraagd een concept notitie te schrijven. Dit is wat ze schreef; stel je voor…….

Castricum Droomdorp

Het is 2025, Castricum ligt er idyllisch bij. De armoede in Castricum die in 2014 nog zichtbaar was, is opgeheven. Alle huishoudens zijn veerkrachtig geworden, zowel in economische als in sociale zin. Hierdoor is jeugdproblematiek drastisch in omvang afgenomen. Jeugdzorg hoeft nu alleen nog daar ingezet hoeft te worden waar het echt nodig is als ondersteuning voor de ouders. Bovendien helpen inwoners elkaar actief op allerlei terrein. Zorg word gedeeld en dat maakt inwoners blij en vol vertrouwen in hun leefgemeenschap.

 

Niet dat er veel veranderd is, we zijn vooral de werkelijkheid anders gaan benaderen en gaan ervaren. Het dorp voelt nu als een dorp van ons. Wij bouwen nu gezamenlijk aan onze toekomst.

Terugblik

De grote transitie in beleid vond rond 2014 plaats. Het dorp verkeerde toen in een staat, die je naar de huidige maatstaven, nog armoedig zou kunnen noemen. Regelingen waren toen nog opgezet voor afzonderlijke doelgroepen. De bureaucratie van regelingen en uitzonderingen draaide nog op volle toeren. Mensen redden vooral eerst zichzelf. Dat was al lastig genoeg. Het vrijwilligerswerk was toen op vergelijkbare wijze als het bedrijfsleven en de overheid ingericht. In organisaties met subsdidies en contracten. Op enkele uitzonderingen na waren er nog maar weinig echte communities of netwerken in beeld zoals we ze nu kennen. Er was nog geen visie op het delen van middelen en mogelijkheden.

 

Een groot deel van de bevolking was forens. Werkweken van 40 uur waren geen uitzondering. Men kwam nauwelijks meer toe aan zorgen voor elkaar en de zorg voor de leefomgeving. In gezinnen waarin beide ouders werkten, waren er slechts 20 minuten tijd per dag beschikbaar voor persoonlijke aandacht voor elkaar en de familie. Haastigheid, een strakke tijdsindeling en weinig aandacht waren toen heel gewoon. Ten minste voor mensen met een baan of een onderneming. De schuldenlast van hypotheken, auto’s en andere opportuniteiten drukten zwaar op mensen persoonlijk. Dit zorgde ervoor dat zij geen andere mogelijkheden meer zagen dan dit zo goed mogelijk vol te houden.

 

Langzamerhand begonnen steeds meer mensen deze zekerheid van inkomen te verliezen. Het aantal uitkeringen nam toe, evenals een hoog beroep op wat toen nog ‘armoedebestrijding’ werd genoemd. De schulden namen toe en de gemeentekas werd leger en leger.

 

De roep om repressie van ‘de armen’ nam toe. Zij waren het die weigerden om te participeren. Zij moesten aan het werk worden geholpen. Intussen werd er bezuinigd om erger te voorkomen.

 

Werklozen waren een verstorende factor. Maar langzamerhand waren er ook steeds meer ondernemers zonder opdracht. Nieuwe initiatieven begonnen te ontstaan. Mensen zochten elkaar weer op. Zo konden zij samen de klap van de crisis opvangen. En zij ontdekten dat er veel meer mogelijk was dan zij zich eerder konden voorstellen. Verbondenheid ontstond.

Voorland

Een beweging ‘Er is genoeg’ kwam op gang. Economisch werden er nieuwe ontdekkingen gedaan. Met als sleutel ‘verbondenheid’ en ‘openheid’ kon er veel meer dan gedacht. De kosten voor overhead op allerlei producten en diensten werden tot vrijwel 0 teruggebracht. Het begon met enkele start-ups in de deeleconomie, maar weldra was er een wereldwijde beweging die de kracht van sociaal samenwerken weer benadrukte. De kansen die er liggen wanneer je werk samen verricht en je je richt op het toevoegen van meerwaarde.

 

Langzaam werd toen ook duidelijk dat we niet meer, maar juist minder hoefden te werken. Maar dat liet nog even op zich wachten. In 2020 waren hierover de eerste signalen zichtbaar in Nederland. Vijf jaar later weten we niet beter dan dat dit klopt. Een aantal mensen forenzen nog, echter verder dan voorheen. Zij reizen wereldwijd. Veel anderen werken vanuit huis in flexibele verbanden. Veel werk gebeurt ook binnen Castricum, eerlijk werk dat leidt tot eerlijke producten en diensten. Daarnaast zijn veel meer mensen dan voorheen betrokken in sociale samenwerkingen die bijdragen aan de leefomgeving, zorg, duurzaamheid. We hebben allemaal een verantwoordelijkheid gekregen ten opzichte van onze leefgemeenschap.

Maatregelen

In 2014 werd in Castricum besloten actief op de ‘Er is genoeg’-beweging aan te sluiten. Daar waar mogelijk werd alvast iets van het gedachtengoed van ‘organiseren in overvloed’ toegevoegd aan beleidsnotities en uitvoeringsplannen. De verwachting was dat er vanzelf een omslagpunt zou komen, wanneer er genoeg mensen enthousiast werden.

 

Vanuit de ‘Er is genoeg’-gedachte werden werklozen nu gezien als potentiële koplopers in de nieuwe economie. Mensen met een verantwoordelijkheid voor onze toekomst. De veranderaars en lefhebbers. Ten minste, als zij zelf ook hiervoor wilden opstaan. Eigen kracht werd leidend. Maar wel eigen kracht in verbondenheid.

 

  • Participatie werd een ‘event’ waar je bij wilt zijn. Een jaarlijks en herkenbaar feest om te vieren dat we deel uitmaken van het dorp.

  • Welzijnswerk kreeg een bijzondere verbindende taak, om participeren mogelijk te maken. Gebaseerd op de laatste ontwikkelingen.

  • Kringen die elkaar al hielpen of die op nieuwe manieren werk creëerden werden in kaart gebracht. Aan hen werd gevraagd hoe zij dit deden en waar zij hulp kunnen gebruiken. Op deze manier werd het welzijnswerk aanvullend hierop en ter versterking van deze netwerken ingericht.

  • Een toekomstbestendige intake voor de Participatiewet werd ingevoerd. Hiermee kon potentieel talent ontdekt worden en worden ingezet. Aan deze koplopers werd gevraagd of zij in samenwerking met hun leef-, woon- of werkgemeenschap een plan van aanpak wilden schrijven voor de gemeente, om bij te dragen aan een duurzame en sociale leefomgeving en toekomst, en dit wilden gaan uitvoeren.

  • Jaarlijks werd een Open Call voor het participatiebeleid uitgeschreven met als doel om de ‘Er is genoeg’-beweging ook gemeentelijk te versterken. Burgers uit Castricum en daarbuiten konden gemeente Castricum helpen om haar participatiebeleid beter uit te schrijven en uit te voeren. Open kaders met veel ruimte voor burgers en ondernemers om zelf actief deel te nemen.

  • Met het bedrijfsleven, zzp-ers en startups werd jaarlijks een meeting gehouden over een sociaal, duurzaam en bestendig Castricum.

  • De gemeente organiseerde open kennisgroepen en stimuleerde actieve burgers dit ook te doen om het hele jaar door bewustwording en kennisdeling mogelijk te maken. Onder andere over het genereren van nieuw werk en het voorkomen van armoede. Nieuwe initiatieven en overwonnen belemmeringen werden hierdoor een feest. Dit leverde daarnaast ook een hoop nieuwe voorstellen op, nieuwe businessmodellen en andere manieren van financiering.

  • Aan zzp-ers werd gevraagd met een voorstel te komen voor interactief samenwerken, anders aanbesteden en innovatieve productontwikkeling in flexibele samenwerkingsverbanden. Zodat zij beter uit de markt naar voren zouden komen en de lokale economie, veerkracht en innovatie versterkt konden worden.

  • Administratieve kosten werden zoveel mogelijk geschrapt bij de gemeente en bij semi-gemeentelijke instellingen of subsidieontvangers. In een samenleving zonder overhead, past geen overheid met veel overhead.

  • Beleids- en investeringsplannen werden tegen het licht gehouden als het gaat om het fungerende ‘businessmodel’. Per werkloze bleek gemiddeld 4000 euro beschikbaar te zijn om deze weer aan het werk te helpen met ‘reintegratiebudget’. Echter dit budget ging niet naar de werkloze zelf of naar zijn of haar bedrijf of plan, maar naar andere bedrijven en mensen. In 2014 is een begin gemaakt met kritisch herijken van de bestemming van de beschikbare middelen vanuit de gedachte: wat als je al de middelen zou inzetten om een maximaal resultaat voor Castricum te behalen? Maximale lokale sociale veerkracht door economische versterking, inzet van persoonlijke kracht en het aansturen op het ontwikkelen van leiderschap?

  • Nieuwe coöperaties waarvan werknemers zelf eigenaar werden kwamen in beeld als vorm om nieuw werk te maken in dienst van een sterk en veerkrachtig Castricum. In 2022 werd de eerste coöperatie gestart.

Inspiratie

Deze voorstellen zijn gedaan vanuit de volgende inspiraties. Uiteraard zijn deze zaken in Nederland erg nieuw en niet zomaar door te vertalen naar een ingewikkelde operatie als het vormgeven van de Participatiewet. Maar iets van het gedachtengoed toevoegen kan helpen om te werken aan een veerkrachtige en economisch vitale leefomgeving:

  1. Nesta als wereldwijd gerenommeerd onderzoeksinstituut dat onderzoekt of businessmodellen uit de deeleconomie kunnen werken voor publieke diensten van overheden. Hoe je vertrouwen tussen vreemden kunt vergroten en kunt zorgen dat ze elkaar gaan helpen:

https://vimeo.com/28935954

 

  1. Deel de toekomst: 65 Maatregelen voor een Vlaamse deeleconomie. Een in het Nederlands geschreven rapport over de concrete voordelen van delen voor overheden:

http://www.bondbeterleefmilieu.be/page.php/26/418

 

  1. Sharing Cities Network: hoe creëer je een delende stad? Hoe zorg je dat er meer projecten gecrowdfund worden? Dat er circels ontstaan van mensen die elkaar helpen in plaats van een toenemend beroep op service die de overheid niet meer kan bieden? Zie ook de ‘Learn together’-site met concrete aanwijzingen voor iedereen die er aan wil beginnen. Bijvoorbeeld het welzijnswerk, lokale netwerken en enkele enthousiastelingen:

http://www.shareable.net/blog/sharing-cities-network-launches-online-hub-with-over-30-cities

 

  1. Coöperaties als manier om nieuwe banen te genereren:

http://www.upworthy.com/heres-an-idea-for-anyone-whos-tired-of-being-treated-like-a-chump-at-a-dead-end-job?g=2

http://www.fastcoexist.com/3028432/a-worker-cooperative-that-proves-alternative-economic-systems-arent-only-for-the-privileged

 

  1. Brief aan de paus van 21 april jl. (afgelopen weekend) van de directeur van de Peer to Peer Foundation (hoofdlocatie in Amsterdam) om jongeren ruimte te bieden om te werken vanuit missie, waarden, open kennisdeling en niet vanuit beperkingen. En om hiervoor kerken en kloosters beschikbaar te stellen, zodat innovatie en nieuwe economische initiatieven sneller tot stand kunnen worden gebracht:

https://medium.com/dark-mountain/ca78e03a9664

Over de auteur

Laat een antwoord achter

Je e-mail adres wordt niet gepubliceerd.